Spotify’ın bu yıl senin için hazırladığı “wrapped”inden ne anladın dersen şunu söyleyebilirim: Yapay zekânın bir gerçek insanı anlaması o kadar da kolay değil!
Siyahtan kırmızıya dönen noktaların arasındaki cümle şöyleydi: “Müzik zevkini anlatmaya sözcüler yetmez. Biz yine de denedik. 216 tür müzik dinledin.”
Oysa ben müzik zevkimi gayet iyi anlatabiliyorum; hem de sadece tek kelimeyle: Şizofrenik!
216 farklı tür müzik dinledim ama sorun bakalım nasıl dinledim:
Yo Yo Ma’dan Bach çello süitlerini dinlerken bir anda çalma listemde sıraya “Salın da gel, meydan kız görsün aman” türküsü girebilir mesela.
Müzik benim için böyle bir şey: Sekter davranıp bazı türleri reddedenlerin esasen numaracılar olduğunu düşünürüm.
Neden derseniz, atonal caz konusunda çok iddialı olan ve başka bir şey dinlemeyeceğini iddia eden bir arkadaşımın buzukiden süzülen nağmeleri duyduğunda nasıl cuş – u huruşa geldiğini gözlerimle görmüşlüğüm var mesela.
Nitekim en çok dinlediğim ilk beş tür şöyle olmuş: Vokal caz, neoklasik, bossa nova, Türkçe pop, Oldies!
Üzerinize afiyet dinleme yaşım da 39 olmuş!
Çünkü erken dönem 2000’ler şarkılarından çok fazla dinlemişim. Spotify’ın yapay zekâsı da durumu hemen çakozlamış tabii. “Uzun yıllara yayılan bir müzik zevkin var” diye gazı verdikten sonra dinlediğim şarkıların çok sevildiği yıllara bakıp müzik yaşıma karar vermiş.
Benim durumum yine iyi. Benden dokuz yaş büyük bir gazeteci arkadaşımın dinleme yaşı 21 çıkmış mesela.
Zaten bu yıl en çok dedikodusu yapılan şey de bu olmuş.
“İnsanlar” derken kendi çevremdeki üç beş kişiden söz etmiyorum, ABD’den Hindistan’a kadar parmağımın ucuna hangi site takılsa karşıma bununla ilgili yakınmalar çıktı.
Mesela Emma Specter’in Hindistan Vogue dergisinin internet sitesinde yayımlanan haberi bunun üzerine kurulu.
Emma Hanım’ın “dinleme yaşı” kendi yaşına uygun olarak 32 çıkmış. Benden biraz küçük yani; aramızda miladi takvime göre de Çin takvimine göre de Gürcü takvimine göre de hicri takvime göre de çeyrek yüzyıla ulaşan yaş farkına rağmen!
Emma Specter, bunun üzerine Vogue ekibinin Slack kanalındaki iletişim grubuna bir mesaj sallamış; “Spotify yaşınız kaç” diye soran.
Vogue Runway kıdemli moda haberleri editörü Laia Garcia – Furtado “41 yaşındayım ve Spotify yaşım 53” diye anlatıyor:
“Daha önce 1984 doğumluların, tam bir X Kuşağı olmak için çok genç veya tam bir Y Kuşağı olmak için çok yaşlı bir mikro neslin parçası olduğunu okumuştum. Neyse, demek istediğim bu ruhsal olarak takip ediyor.”
31 yaşındaki kıdemli editör Marley Marius’un, Dinleme Yaşı 79 çıkmış ki buna en sevdiği sanatçıların Barbra Streisand, Bach, Luther Vandross, Amy Winehouse ve Johnny Mathis olmasının yol açtığını düşünüyor.
O zaman benim dinleme yaşım niye 39 çıktı diye kendimden kuşkuya düştüm.
Bach’sız bir gün geçiremem, yürüyüşte en az bir Borodin dinlerim: Mesela Polovech dansları!
Kıdemli editör Corey Seymour, “Spotify yaşımın 29 olduğunu öğrendiğimde utanç verici bir şekilde sevindim” diyor.
Gerçek sonra anlaşılmış: 13 yaşındaki kızı meğerse Spotify’ı babasının hesabı üzerinden kullanıyormuş!
New York Times’da Madison Malone Kircher’in haberine göre “dinleme yaşı” meselesi New Yorkluların da başına dert olmuş.
26 yaşındaki Nina Chae-Gordon’un dinleme yaşı 89 çıkmış.
Bütün bunları yapan şey ise bir yapay zekâ algoritması.
Spotify’ın açıklamasına göre mesela çok fazla 1970’lerin sonlarındaki şarkıları dinliyorsanız dinleme yaşınız 63 çıkıyor.
Sosyal medyada birçok Spotify kullanıcısı, kendileri için hesaplanan dinleme yaşına farklı tepkiler vermiş.
Bazıları ileri yaşta çıkmayı müzik zevklerinin gelişmişliğini göstermesi bakımından bir gurur vesilesi saymış.
Yaşı çok küçük çıkanlar ise çocuklarının müzik zevkini sorumlu tutuyor.
41 yaşındaki marangoz Jenni Byrne – Mosley, 10 yaşındaki oğlunun bağımsız video oyunu müziklerini dinleme tutkusunun, Spotify’da kendisine 30 çıkmasını sağladığını düşünüyor.
Aslına bakarsanız “Dinleme yaşı” uygulaması Spotify kullanıcılarını tahrik etme amacını taşıyormuş ve bunda da başarılı olmuş.
Dinleme yaşı, Spotify’ın kullanıcılarının sonuçları sosyal medyada paylaşmalarını ve arkadaşları ve yabancılarla diyaloğa girmelerini sağlamak için tasarlanmış.
Spotify’ın küresel marka direktörü Payman Kassaie, Wrapped ekibinin, dinleme yaşının güçlü tepkilere yol açacağını tahmin ettiğini söylüyor.
Bu sayede eski sevgililerin birbirlerini arayıp, arkadaşlık tazelediklerinin örnekleri bile var.
Dedikoduyu bırakıp kendi listeme döneyim.
Geçen yıl en çok Şilili sanatçı Pablo Cepeda dinlemişim. Diana Krall, Andrea Bocelli, Stacey Kent.
Dinlediğim şarkılar beni “Bulutların Üstünde” grubunun da bir üyesi yapmış.
Huzuru müzikte buluyormuşum, Spotify öyle diyor. Tabii nereden bilsinler “o sesi” duymamak için uyanıkken kulağımda kulaklıkla dolaştığımı.
Ve bir sırrımı paylaşacağım ama aramızda kalsın: Ebru Yaşar – Burak Bulut düeti “Kehribar” bu yıl da listemde!
Oy oy oy, yedi beni, ömrümden deli deli
“Yıllanmış kehribarım çekmekten” derdi “seni”
“Gözlerinin ehli benim, ben unutmam” derdi “seni”
Aşkından tarumarım, bu karanlık yuttu beni!
Yapay zekâ, müzik zevkimi anlatacak kelimeyi bulamamakta sanırım haklı!
—————————-
